بسم الله الرحمن الرحيم
اهتمام به
(شوری)
.... پيامهاي الهي، درتاريخ حيات بشر،هميشه، نهيبي براين گندابها بوده و مرده هاي تحقير شده ارزش گم كرده را،((انذار)) كرده وبا ايجادشهامتي آگاهانه درآنان ، آنان رابه زندگي والا- در صورت جهادو تلاش وفداكاري- بشارت داده است...
انسان بيداري كه درچنين جامعه اي، قيام ميكند، مانند قاصدي از لجنزار گنديده،به قله اي آزاد وناظرو مشرف برشاخسارها وگلزارها وباغ ومَرغزارها ، كه بشرلنجي راميخواهدبرانگيزد وبه سوي قله شان رهنمون گردداما اين انسان بيدار، اگرتوانائي و آگاهي ادامه راه رابيابد،((رهبرانقلابي)) ميشود؛وتازماني كه مهلت حيات دارد،كارخود را ادامه ميدهد... وباز بالاخره، ادامه راه رهبر،لجنيها را بيرون ميكشدواز اسارت لنجندار مي رهاند.
اين چنين انساني آگاه وبيدار كننده درآغاز،همه مسؤليتهاي رهبري فكروعملي جامعه را به عهده دارد؛ونميتواندبه هيچ وجه ودر هيچ موردي، تابع وپيرو لجنيها باشد. زيرا جهت او با جهت آنان، كاملاً متعارض است ؛ وپيروي اواز آنان، مانع ادامه راه ميگردد. دراينجا فقط((قم فانذر)) مطرح است .
اما هراندازه كه مبارزه ادامه مي يابد،ومردگان را حيات انساني، آشنا ميشوند، به نسبت اين آشنائي ، براي اظهار نظر درباره راه و روش مبارزه، اهلّيت و صلاحّيت مي يابند؛ ورهبر نيز وظيفغه دارد... با شركت دادن آنها در بررسي ها و راهيابيها، آنان را براي پذيرش آگاهانه دنياي آزاد آينده، وتحمّل مسؤليّت اداره جامعه نوين، آماده ساز(زيرا پس از مرگ رهبر،تكليف ، متوجّه آنان خواهدشد). دراينجاوظيفه((وشاورهم في الامر))مطرح مي شود. اما... تصميم نهائي درانتخاب بهترين رأي ودر محدوده امور رهبري... با شخص پرورش دهنده ....است))فإذا عزمت فتوكل علي الله))... واو است با سابقه انقلابي، هم تجربه هاي تازه رسيدگان را دارد، وهم نيروي ممتازواستثنائي سابق خودرا.
اما پس از مرگ رهبري...، شخصي ، داري اين صلاحيت تصميم گيري نيست.واكنون ، مرحله((وامرهم شوري بينهم))فرا مي رسد... وشوري امور جامعه رابه اركان ديگر مي سپاردكه همه،زيرنظرشوري هستند. حكومت اسلامي:ص16تا19
((والّذين استجابولِرَبهّم: وأقاموا الصّلوة؛وأمرهم شوري بينهم؛وممّا رزقناهُم يُنفِقُون...)) (شوري/38)
په روه ردگاي ئه م عاڵه مه،كه برنامه ي نارد،بؤسه عاده تي عاڵه م،بؤئه وه تؤشي ده سه، ده سه بون و،ته فره قه نه بين ،نزاميكي دانا،ئه سێيكي مه علؤم فه رمؤكه:ئه سڵي ((شؤرا))يه.....
ساده ترين مه تڵه ب له باره ي ((وأمرهم شوري بينهم))،ئه وه يه:كه وتوه ته مابه يني دۆڕوكني عومده ي ڕابته ي ئيسنان له گه ل((خالق)) و((خه لق)) دواي ئيستجابه ي ((ره ب)) دواي قه بؤڵي ((ئيسلام))،(( ئيقامه ي سه لات))و،ده س گورۆيێ له خه لك كه: ((ئيتائي زه كاته)) ....به جومله ي فيعليّه يش نه وێژراوه.(ئه وه برا عه زێزه انه م، وا، له به لاغه دا،به ڵه دن ئه زانن:بؤ؟) يانێ قسه له وه نيه((حَدَث))ی بێ ، جارجار پێش بێ ،نه ! ئه سله ن رێگه ي ئوممه تي ئيسلاكي ئه مه يه؛غه يري ئه مه،هێچ نيه؛حه ده ث نيه.جه ره يانێكه موسته ميڕڕو،بێ ته وه قوف.ئومّه تي ئيسلاميه،ئه مري،شؤرايی.تا ئه و سێ ساڵه- كه حه دێسێش مان هه يه- په يغه مبه ر- سه ڵه وات اللهِ وسلامه عليه- به دروسي ئه زانێت و،له وه ودوا، به حوكومه تي باتڵ وجائيز.تا ئه وسێ ساڵه ، ئومؤر- هه رچه ن ئيختلافيش، ته بێعي يه و ئه بێ، وه لی- له ڕی شۆراوه حه ڵ ئه بۆ. ئومه ت له سه ر ڕێگه ي خؤشبه ختێ وسه عاده تي خوه ي، كه ((إنّ هذِهِ أُمَتُكُم أُمةً واحده....)) (انبيا/92) سابت وپايه داربۆ؛ دواي سێ ساڵه نيزامي ((شؤري)) شێويا.........(1پاوه ره قي)
.... ئامان عه زێزه كانم ! ئه م ته فه ڕۆوقه. ئه مرێكه، خوا زؤتر ئيعلامي كردوه كه: ئه گه ر شؤرا نه ما، پێش تێ....
.... وه ختي وتمان: ته فه ڕۆوق پێش تێ و؛هه ركه سێ بۆخوه ي هه وڵ ئه دا؛جا- ئيتر- هه ر موسوڵمانێ خوه ي و، زانێني خوه ي؛ نێه تي خوه ي، كه چۆن ڕێگه ي خوا، دوباره ڕۆشن كاته وه بۆ خه ڵك، و؛به پي ئه حوالي خه لك، چ نه تێجه يیك له ته قالاي ،باربێ ! نه تێجه ي ئه وه كه مني هێچ وپوچێ نالايق، له ناو جه ماعه تێكي موسوڵماني باشا،كارم كردوه،ئه وه يه كه :جه ماعه تي له و خه لكه موسڵمانه بؤنه ته هاو مه سێر،چ ها و مه سێر!؟من،به نوكه ري هه مۆتانم .چ هاو مه سێر !نه !به ناو هاومه سێرن؛ ئه گه رنه ،هه مؤهه رزه حمه ت كێشن و،د ه ردێسه ر قه بؤل كه رن. هه ر كام وه ك كه سێ، كه خوه ي ؛ مه سئوول بێ له به ر خاتر ڕێگه ي خواو، له به ر خاتر به نده گاني خوا.هه ركام، ئه و هه مؤ عه زابه قه بۆڵ ئه كه ن ،كه ميقدارێكي ئاگام لي ێه ؛ ئه زانم. وه ڵي:به ناو هاوڕێگه ين به يه كه و. وه ختيك ئێمه بوينه جه ماعتيك ، به يه كه وه و هاوڕێگه،.... فكرم كردوته وه كه :ئيمه يش ، نمونه يك چكوڵه له ئومه تي ئيسلامێ، كه دواي ئه وه ئه م ته فه رّوقانه پيش هاتوه، له وڵاتێكي ئيسلاميا،وجودمان هه يه، ئه بي ئه و نه زمه، وا ئيسلام داێناوه ، هه روا،له مه سائل فه ردێمانا ئه وانه ، واناسراوه وئه زانێن و به ڵه دێن : نؤيژ،رؤژو،موعامه ڵات،باقێ مه سائل هه مؤ، موقه ێه دين به قانؤن و نه زمي دێن بێ؛ له مه سائلي جه معي و ئيرتباتي عومومێشمانا، موقه ێه دبێن.....
ته نيا ته كلێفي ئه و جه ماعه ته كه به عونواني ((مه جمؤعه يێك شه بيێه به يه ك ئومّه ت))مه تره حن،ئه وه يه كه بؤ به ڕێوه چؤني كارگه ليان، ئه وه شورا، وا خوا ده ستؤري فه رموه له ناو ئه م مه جمؤعه يچا دور وس بێ...
داخي داخانم ! زؤر هه يه ، كه ئه وانه وا نيعمه تي زؤرتريان هه يه – چ نيعمه تي مادّێ و، چ نيعمه تي مه عنه وێ- له باتێ موته وازيعترين ، با ئه ده ب تر بن نسبه ت به خودا و خه ڵك، پۆز په يا ئه كه ن ! غورۆر په يا ئه كه ن به سه ر خه ڵكا!!!
داخي داخانم! واپێش تێ كه: كه سانێك به ئێتکای ئه وه كه عيلم يان هه يه ، پيان خؤش نه بي: په ێره وي بكه ن له و شورا، كه من ته عێينم كردوه! چونكه پيان وابێ كه: ئه گه ر دو كه ليمه و له تێ فره تر بزانن، ئێتر كه سري شه ئنه بؤيان كه په ێره وه ێ بكه ن له جه ماعه تي شۆرا!!!
....بو ئه و موسائيله ڕۆژمه ڕه، ئه وه ((شورا))مه، داناوه. ئه وانه وا به ڵه دن له سونّه تي عه مه لێ، ئه زانن واجبه ئه شێ په يڕه وي لێ بكه ن، هه ر چه ن يه كه يه كه ي ئه عزاي ئه و شورا،(( ئه عله م و ئه تقا)) له گشت لا يێكتان نه بن.
ئامان! به غورۆري ده وه ڵه مه نێ، به غورۆري قودره ت، به غورۆري عيلم، به هيچ چتێك، تۆشي ئه ونه نه بن كه پێتان به ربخوا،به قسه ي شورابكه ن! ((يا أيها الناس!(با فه سێح بێژمي، عه يني جومله ي قورئاني بێ:)يا ايُّها الناسُ! إِنَّ وَعدَاللهي حقٌ؛فَلا تَغُّرَنكُم الحيوةالدنيا؛ ولا يَغُرنَكُم باللهِ الغرور)) (فاتر/5). ((غه رۆر))يانێ ئه وه وا كارێك ئه كا، ئينسان، له خوه ي ده ر بچێ، مه نزۆر ته نيا شه يتان نيه،مه نزۆر ،هه رشه يا تێنولئينسن (:شياتێن الانس) نێن؛مادێ و مه عنه وێ، هه رچتێك ببێته باعيسي ئه وه له خؤت ده رچێ، خؤت به زڵ بزاني،ده عيه بفرؤشي به سه ردێگه رانا، پێت عه يب بێ وه زايفي خۆت ئه نجام بده ي،ئه وه ((غه رۆر))ه ((.... فلا تَغُرَنَّكُم الحيوةُ الدنيا))هۆشتان بێ: نه خڵه تن، سه رتان لي نه شێوێني: ئه و حه ياتي دنيا به زه خارف و،جاه و،جه لال و،زه رق و به رق و، قودره تگه ليه وه.
((... وَلايَغَرَّنَكُم باللهِ الغَروُر))سه ر شێوێن، هه رچێك هه يه، ئينسان خه ڵه تێن، هه رچێك هه يه، نه تان خه ڵه تێنێ((إِنَّ الشيطان لَكُم عَدُوٌفأّتَّ خَذوهُ عدُوّاً...))(فاتر/6)
....عه زێزه كانم ! ئه و ڕه ن و خه سڵه ته ،وا له شه يتانا بۆ، با له وجۆد هێچكامێكمانا نه بێ، دوچاري غه رۆر و ئيستكبار نه بێن! خوه مان له كه سانێ كه خه ير خواي خه ڵكن، بانتر نه زانێن ،وه ك((خَلَقتني مِن نارٍ وخَلَقتَهُ مِن طين))ه كه ي شه يتان! من ده وڵه مه نم ، شؤرا فه قێر! من عالمم و، شؤرا كه م عيلم! يا من باسه وادتر له و! من ساحيب قودره ت و، ئه و بێ قودره ت ! ئه وه ده رده كه س وا شه يتان تۆشي بۆ....
.....ئه زانم (( به قسه ي شۆرا نه كردن)) – يا ((غه روز له وه،كه به قسه ي شۆرا بكرێ))- كاري خه ڵكي عادي نيه. كاري ئه وانه يه، وا ئيمتيازاتي مادّي يان هه يه، يا مه عنه وي يان هه يه.خۆيان به ده وڵه مه ن و، ماقول و، ساحيب قودره ت ئه زانن؛ يا خوه يان به باسه وادتر ئه زانن!
براكانم! ئه گه ر خۆتان به هاوڕي من ئه زانن، من، كارو باري مه كته بم سپاردوه به و جه ماعه ته ،به و خوسوسياته وه...
...ئه گه ر چتێ يه كجار موهيم نيه، ئيوه له ته رطقي شۆراوه، هه وڵي بۆبده ن . ئه گه رجه نبه يكي شه رعێ هه يه و، به ((هه ئيه تي ئيفتا)) مه ربۆته، موراجه عه به وان بكه ن . بۆ ته نيا مه سائيلي شه خسي ، نه ك مه سائيلي مه كته ب. مه سائيلي مه كته ب، فه قه ت به ((شۆرا)) مه ربۆته. هه يئه تي ئيفتا، حه قّي به سه ر ئومۆري مه كته به وه نيه؛مه گه ر وه ك هه ركامي تر له ئيوه. بۆمه سائيلي شه رعێ ، وه ك باقێ موسوڵمانان، بێن ((ئيستفتا)) بكه ن له هه يئه تي ئيفتا، ئه گه ر سوئالێكي ئاواتان هه يه، موراجه عه بكه ن به هه يئه تي ئيفتا. ئه گه ريش ، كارێ، يا سوئاليكتان هه يه ، كه مه ربؤته به (( مه كته بي قورئان)) ، يابۆ باقي مه سائيلي جۆرا و جۆر، موراجه عه ئه كه ن به شۆرا.
حه تّه ل مه قدۆر، بێكه نه عاده ت: له و دو ڕێگاوه مه سائيل تان حه ل بكه ن ....
....په يڕه وي له شۆرا، فه قه ت بۆ كه سانيك ته كلێفه ، كه خوه يان به هاو مه سێري من ئه زانن وئه ڵێن:ئيمه به پێ به رنامه ي (( مه كته بي قورئان)) وه زايفي موسوڵمانێ خۆمان ئه نجام ئه ده ين. وا ئه زانين: ڕێگاي موسوڵمانێ، ئه وه يه كه (( فڵانه كه س)) به ياني ئه كا بۆمان. ئا ئه وانه موكه لّه فه ن كه موتێعي شۆرا بن و، ده ستۆرات له شۆرا وه رگرن...
.... موته وه جّيهي وئه وه بن كه : هه ر موسوڵمانێك موكه ڵه ف نيه به په يڕه وي له شۆراي مه كته بي قورئان. ته نيا موسوڵماناني مه كته بي قورئان، موكه لّه فن به په يڕه وي له وشۆرا.
(نورا- 245){نقل از دفترتصحيح شده توّط كاك احمد}
...خدا كند درفعّاليت جمعي هم، چنان مخلصانه و بي ادا و بي توقع ، خدمت كنند، كه ميدان انتظار، گسترده تر گردد.. (نامه شماره-3)
....هريك از عزيزان، بايد آرزو داشته باشدكه: هرچه بيشتربراي پيشرفت آمال خير، به شوري كمك كن و...
...وظيفه هر مسلماني راكه به حجيّتِ نسبي مسير ما، باور دارد، در همان نامه حاوي بحث از شوري و وظايف ياران درقبال آن، بيان كرده ام. خلاصه اينكه: تبعيّت از شوري در همه تصميمات تصويب شده ،واجب است، مگر اينكه: با خبره اي آگاه، رأيي را نادرست داند؛ كه به طريق مشروع- كه گفته شده(نامه 3بند21)- در اصلاح مي كوشد.پس اقدام مشروع، درفرض عدم توافق، درامور فردي، تابع آن جيزي است كه ((حق)) ميداند؛ ودرامور جمعي، تابع شوري...
(نامه شماره8ص3)
... فرضاً اگذ همه اعضاي شوري{شوراي اسلامي}ويك عضو در هر زمان، نظري مخالف با آن ارائه كرد، همه مكلّف اند ادلّه اورا بشنوند، واگر درست بود، بپذيرند. و رأي قبلي را باطل اعلام كنند... ( كتابچه حكومت اسلامي)
همه، از تصميمات شوري ، پيروي كنيد- چه اعضاي دومجموعه، وچه ساير خواهران وبرادران-.اگر كسي، ذري قبول دارد، در((جلسه عمومي)) بيانكند؛د مگرآنكه ((افشاء)) نامشروع باشد؛ كه درآن صورت، براي رئيس شوري، يا ذيصلاحي ديگرف توضيح دهيد،واو نيز بارعايت((امانتداري))، درهمان جلسات ، به معذوربودن آن كس، اشاره كند(ودرصورت لزوم، به يك يا چند ذيصلاح ديگر بگويد، تا همه، برمسأله ف شهادت دهند). اگر هم كسي، صميمانه وبدون هيچ نيّتي منحرف، به تصميمي، اعتراض دارد، براي عضوي توانا بربحث وبرشرح دليل اعتراض، توضيح دهد(اگر خودف توانايي كافي نداشت، يا مصلحت نديد)، تا: يا درستي رأي وي، معلوم شود، يا به صحبت وتصميم شوري پي برد. قبلاً در درسهاي شفاهي جزوه هاي ((دين و ا نسا ن)) توضيح داده ام كه : اگر فرديف پس از اين مرحله هم، نظر مخالف داشت، مكلّف است: درامور عمومي، به پيروي.وبالفعل هم ، همين رأي شوري است، كه – گرچه درواقع، نادرست باشد- گرچه درواقع؛ درست هم باشد-(ومي دانيد كه حالا:بحكم اضطرار، همين شوراي شما، حكم همان شوراي مورد بحث درآن جزوه ها را داري).(به نوار 259مراجعه فرمائيد). لذا خودخواهي و معصيت است:اگر چنين شخصي، درغيرصورتهاي مذكور، بحث كند وتصميم شوري را ، تحقير نمايد. اگر كسي ، چنين خطايي را از كسي ديد، بنا به وظيفه((نهي از منكر)) وبا روش حكيمانه آن(كه توضيح اين روش و صورتهاي مختلف، وگاه ، متباين آن، كار اينجانيست)، او را، از اين كار ناپسندزيانبارش، پشيمان كند. واگر واقعاً خود نتوانست، ساكت و بي تفاوت نماند، بلكه بصورتي كه نيّت يا حالتِ (( غيبت وبدگويي) پيش نيايد، براي رئيس شوري- كه طبعاً بايد شخصيّت و ظرفيّت وتقواي مناسب مسؤليّتش راداشته باشد- يا ماننداو، بيان كند. (بند22نامه شماره 3)
... اگر كساني، ميل به پيروي ازشوري را ندارند، بفرض وجود دليلي خداپسند،.... با شما به طريقي كه گفته ام مطرح كنند..كساني كه اگر((شكور)) باشند، بايد با فروتني هرچه بيشتر ، به شرح مطالب و تفهيم آن بديگران بپردازند، وبايد براي شما، كار(( يار شاطر))كنند، نه (( بار خاطر))؛ و همچنين براي من، درحاليكه،تمام آنچه درطول ده ها سال اخير، از مخالفان ديده ام و شنيده ام، به اندازه تنها يك خطاي ياران قديمي، دلم را نميآزارد. دليل هم، معلوم است... امّا هر اشكالتراشي از ياران ، اگر عامل شرّهاي فراوان نباشد، يقيناً ضرر منفور گشتن در نزد پروردگار را براي اشكالتراش- لااقّل ، درهمان حال آلوده شدن دل و زبان- دارد. وچند بار، در ملاقاتهاي اين دوسال اخير، حدود نگرانيم را از رفتار شدن به (( خود خواهي)) بعضي از ياران، در دوران پس ازمرگم، واز سوء خاتمه اي كه((خودخواهان)) دچارش ميشوند، بيان كرده ام وپناه برخدا.
(نامه شماره8 ص1)
....هريك از شما همه هم مسيران- از عمق فهم و بينهُ و بينَ الله، اصل مسير را در مقياس(( حجيّت نسبي- كه مرادم را ازآن ميدانيد-، يا درست ميدانيد، يا نادرست. اگر نادرست ، حيف است((هَباءً منثوراً)) شدن آنهمه تلاش و، آنهمه ضرر و، آنهمه بلا! واگر درست، حيف است(( صدّ از راه خدا)) هرچند بسيار كمرنگ وخفيف! وحيف است: با تمام دل و زبان در راه خدا نبودن و، هرگونه آمال و احوال مخفي وآشكار خود خواهانه را فدا نكردن! وحيف است جزاز طريق الفت آورِ(( حكمت)) ، برخورد كردن، چه با شوري وچه با هر يك از ياران، وچه با ايرادها وتقصيرها! آخر كگه ميشود:معصوم از خطا ماندنۀ وحتّي از بعضي گناهۀ پي، يافتن و گرفتن ((ايراد))، هنر نيست. هنرِ ممدوح و لايقِ ثواب، با صفا و صميمانه و حكميانه چاره كردن است...
(نامه شماره8ص2)
... درباره((هرزشدن نيروها)) حرف زياد دارم.اصولاً چنين بينشيف ناشي از تفكرات تشكيلاتي است.و اِلّاف اگر فردي، ساخته شد، فكرش، وتلاشش، خير است براي خودش و براي خلقخدا، پس هرز شدن او،جه مفهومي دارد جزاينكه((كاري تشكيلاتي )) نميكند؟(معمولاً اين كارها، در خدمت فرد يا افرادي است قدرتپرست). واگر مراد،خدمتي باشد كه بنابر تشخيص جمعي، مفيد شناخته شود، و هماهنگ با خدمت سايرين، وخالي از انحرافات از راه اسلام(كه احتمال وجود آن،درتلاشهاي فردي، زياداست) تنطيم گردد، راه مشروع آن ، معرّفي شده كه همكاري باشورايي است كه اكنون امورمكتب قرآن را بعهده دارد؛ومن هم، رأي و نظرم را درباره مسائل ، از طريق آن، اعلام و اعمال ميكنم، اميدوارم: با مدد الهي ، اشكالي روحي در تبعيّت از شوري ، براي كسي، نمانده باشد. ( نامه شماره 5/ص4)
....وهر برنامه اي فقط با تدوين ملّمان و تصويب شوري، اجرا شود.... تنظيم برنامه براي هر سطح ، به عهده(( كلاسهاي معلّمان است، نه شوراي ((مديريت)).امبا هر برنامه اي ، بايد به شوري ارائه شود، وبعد از تصويب(خواه شوري، نظر مرا بخواهد يانه )، تدريس شود....و هركسي، در هر سطح، كلاسي داشته باشد، شورا را با خبركند، تا هم وضع كلاسها عموماً معلوم باشد؛ وهم تغيير گاهگاهي استادان، مقدور. (نامه شماره9بند10)
فعلاً انتظار اساسي ازاين شوري ندارم.زيرا مطلوب بالفعل، بعهده گرفتن اداره امورو تنظيم شؤون مكتب،و بعضي مسائل هم مسيران است، نه ((تزكيه و تعليم)) خودي، يا تنظيم و تعهّد كار((دعوت)) براي ديگران(: يتلوا عليكم آياتنا). (نامه شماره 3ص5)
عناوين مهّمترين وظايف شوراي مديريت
1- رسيدگي به وضع اداري و مالي مكتب.
2- تعيين محلّ فعاليت شوري و هيأت...
3- تعيين استاد وبرنامه درسي هركلاس.
4- تعميم سوادآموزي(و همه معني عباذات نمازرا- هركس به تناسب توانائيش-يفهمند).
5- نظارت بركارو وضع هيأت و همه كلاسها درهرجا.
6- ايجاد نظم((ااخاء اخلاقي)) دربين هرچند نفر.
7- ايجاد((مساوات معنوي)) همه به همه، ومراقبت دائم برآن.
8- رسيدگي احترام آميز،به مشكلات وگرفتاريهاي افراد(خصوصاً يتيمان وپيران)
9- رسيدن به نيازهاي همه مستمندان تا تدريجاً سطح زندگي مادّي همه، نزديك به هم گردد(و تا حدّ امكان ، به محتاجان غيرهم مسير هم برسيد، خصوصاً به حافظان قرآن). اين مسأله را بسيار جدّي بگيريد.
10-دعوت از صاحبنظران براي جلسات شوري و...
11-حذر از عصبانيّت وتحذير ساير عزيزان..
12-اجتناب از منهيات ستّ.....
13-اضافه بر((اخاء)) واداشتن همه به روابط گرم و صميمانه....
14-با سلاح(( تواضع ايماني مخلصانه)) – نه ذلّت - ،برسر استكبار در تمام جلوه هاي منفورش بكوبيد.
15-ارزيابي هركس- خودو همراهان- به حسب درجه تقوي، خدمت، نئاشتن توقّع اضافه احترام و... وحذر از استكبار واتراف با حذراز خشكه مقدّسي.
16-مسؤوليّت متقابل اعضاي دو مجموعه وسايرين نسبت بهم، همه جانبه تر و جدّيتر از مسؤوليّت عامّ مسلمانان نسبت بهمديگر.
17-امرو نهي تعاوني اسلامي باروش حكمت( بدون (( تحقير)) وگرفتار معصيت(( غيبت)) و(( اهانت)) و....
18-روابط ذكور با اناث و.....
19- برخورد با عرف، طبق روش اسلامپسند(و((به ر په ل بون))).
20- رابطه جدّي داشتن با مساجد.
21- روش برخورد با مخالفان به روش اسلامپسند.
22- دربيان رأي ، تحت هيچ ملاحضه اي قرار نگيريد غير از ((حقّانيّت)).الحذر ازحربه تحديد مدبت و ((كفايت مذاكذات))،و...
23- همه ار تصميمات شوري ، پيروي كنيد- چه اعضاي دومجموعه و چه ساير خواهران و برادران.
24- تصميم گيري درمورد دادن جواب به اتهّامات( ودر صورتيكه مهّم باشد، مسؤوليّْت اصلي تهيّه جوابيّه، بعهده هيأت افتا باشد...)
25- حذراز ((فعاليت سياسي)) به جهت (( درمرحله اويل دعوت بودن)) بايد:اوّل – از آنچه روش وكار خاصّ دستگاهاي سياسي حكومت درمقابل گروه هاي سياسي ، ويا خاصّ گروه هاي سياسي، دربرابر حكومت است، اجتناب كنيد؛ وكارتان، مانند كار يك مؤسسه غير سياسي- مثلاً فرهنگي- باشد، جز درحدّي كه قبلا! اشاره شد. ( نامه شماره 3ص6 تا9)
هريك (از اعضا) وظايف وهيأت افتاءو قضاء:
...بايد به التزام به اين شروط، كاري را بعهده گيرد:
اوّل: حذر از پيروي هوي با نيروي التزام به ((قيام لله)) و با((شهادت به قسط)).
دوم: مطالعه كتابهاي معتبر فقه مذهب شافعي( نه استناد به امثال ((اعانه)))؛ ودر هر مسأله مورد نياز ، مطاله تازه- در صورت نبودن تبحّركامل-
سوم: اگر ئر مسأله اي، رأيي، اعلام دارم، درباره آن بحث كند كه به اطمينان لازم برسد، تا با آن فتوي دهد و جكم كند؛ والّا با ((¬راجح مذهب))( و اين توضيح را لازم ميدانم كه : تنها در مواردي ( از قبيل بعضي مسال ازدواج، وطلاق،و تيمّم، و تكاليف ((متحيّره)) رأيم را اعلام مي كنم، و درامور غير شخصي ، اعمال ميكنم، كه خود را مكلّف ؛ واهمال را مشمول مفهوم عامّ (( كتمان علم و دين)) بدانم ).
چهارم: اگر از پيروان ساير مذاهب_: حنفي- مالكي- حنبلي - جعفري- زيدي)، مراجعه داشتند، با مطالعه لازم درفقه مذهّب متّبَع آنات، طبق راجح آن مذهب ، جواب دهد يا اقدام كند.در صورت اختلاف مذهب دوطرف مسأله، شروط و تعهّدات زمان عقد و هرنوع قرارداد، و يا غير آن زمان را، معيارترجيح سازد.ودر صورت انتفاي شروط و تعهّدات، هررأيي را كه راجح و(( اقرب به تقوي )) ميداند، با اعلام به دو طرف، ترجيح دهد. (نامه ش3 ص3و4)
بسم الله الرحمن الرحيم
برادران عزيزم!.. و عليكم السّلام و رحمة الله و بركاته .
زمينه پيدايش فكر براي سپردن وظايف افتاو قضا به چند نفر ، سبك شدن فشار كار و وظايف (( محكمه شرع))... بود. تعيين وظايف وتعهّدات هيأت افتاء و قضا هم ، صريح است كه منظور، تنها همان محدوده وظايف محكمه شرع بوده، با تصريح روشن به التزامان به (( راجح مذهب)) حضرت شافعي- س- وساير مسائل . پس، مراجعات فردي از همراهان ، اگر به عنوان تنها يك ملمان باشد، جواب و رسيدگي، در محدوده وظايف هست. امّا اگر موضوع سؤال، وظايفي باشد كه به عنوان پيرو مكتب قرآن ، برايش مطرح است، مطلقاًتكليفي بر شما، به عنوان اعضا يا مجموعه هيأت ، نميباشد.{حتي تكليف نسبت به جمعه و جماعات هم}. مگر نميدانيد: آنچه با عنوان وظايف مكتب ، مطرح شود از مستحدثات است؟ بهرحال، توجّه كامل نداشتن به وظايف وتعهّدات بيان شده در نامه ها ، موجب اشتباهي شده، كه اينگونه ، برايتان إحساس حرج و فشار به وجود آورد.و گرنه ، من چگونه وظايفي برشما تحميل ميكنم كه شرط آن ، داشتن توانايي اجتهاد آزاد است، در حاليكه ميدانم : ولذا ازتان تعهّد ميگيرم كه : خارج از رأي پذيرفته شده اين برادرتان ف ملتزم به راجح مذهب باشيد.
برادارتان احمد29رمضان 1411- 26فروردين 70
... پس باز تأكيد ميكنم كه : به كتاب سنّت ، فتوا ندهيد؛ وبه راويات، استناد نكنيد،والّا ممكن است (همچنانكه قبلاً توضيح داده ام) : دچار ( ( افترا دردين)) و خيانت به خدا و رسول خدا – ص- گرديد واگر با (( تقليد)) – محض تقليد- به حكمي در يكي از كتب معتبر، فتوي داديد، لااقلّ ، دقّت كنيد: آن حكم، با ((راجح مذهب )) ، موافق باشد.اگرمقدور نشد، ازاين برادر ريش سفيدتان سؤال كنيد.پيش از فتواي، اين اقدام احتياطي را بكنيد. آنگاه، با دركي بازتر و تواناتر قضيّه را مي فهميدو، فتوي ميدهيد(وتأكيد ميكنم كه : هرگز(( فتواي اجتهادي)) ندهيد).
( نامه ش 6 ص6)